فرشها به عنوان یکی از محبوبترین زیراندازهای جهان نقش پررنگی در دکوراسیون داخلی منازل دارند و میتوانند بر اساس فاکتورهای مختلفی همچون نحوه بافت، جنس الیاف، سایز و ابعاد، طرح و رنگ و … دستهبندی شوند. شانه و تراکم یکی دیگر از مهمترین فاکتورهای دستهبندی فرشها هستند که نشان دهنده میزان کیفیت، ماندگاری، میزان ظرافت و میزان وضوح طرح آن میباشند. در ادامه این مطلب به بررسی و معرفی کامل مفهوم تراکم، دلیل اهمیت آن و نحوه تشخیص تراکم فرش پرداخته میشود.
تراکم فرش چیست؟
در حقیقت تراکم و شانه یک مفهوم هستند اما همزمان میتوان گفت که تراکم نقطه مقابل شانه فرش است چرا که شانه فرش به تعداد گرههایی گفته میشود که در عرض یک متر از فرش قرار دارند اما تراکم فرش به تعداد گرههایی اطلاق میشود که در طول یک متر از طول فرش بافته شدهاند. تراکم و شانه میتوانند از مهمترین پارامترهای تعیین کیفیت فرش باشند و نکته مهم در مورد این مفاهیم این است که همیشه تعداد تراکم از شانههای فرش بیشتر است زیرا تراکم به ضخامت و سفتی فرش و همچنین استحکام آن مربوط میشود، در حالی که شانه تعیین کننده ظرافت فرش است. در حقیقت هرچه تعداد شانه فرش بیشتر باشد به معنی زیبایی و جذابیت بیشتر و هرچه تراکم فرش بالاتر باشد به معنی ماندگاری و استحکام بالاتر خواهد بود.

انواع تراکم فرش؟
همه افراد در زمان خرید فرش، واژههای 500 شانه، 700 شانه، 1000 شانه، 1200 شانه و … را به کرات شنیدهاند اما کمتر به مفهوم تراکم فرش توجه میکنند در حالی که تراکم نیز به اندازه شانه اهمیت دارد. در حقیقت انواع تراکم فرش از انواع شانههای آن بیشتر است چرا که یک فرش با تعداد شانه مشخص میتواند در تراکمهای مختلفی تولید شده باشد. به عنوان نمونه یک فرش 700 شانه میتواند در تعداد تراکمهای 2550، 2700 و 3000 وجود داشته باشد. به صورت کلی بهترین و استانداردترین تعداد تراکم در فرش تراکمی است که سه برابر شانه باشد. به عنوان نمونه بهترین تراکم برای یک فرش 1000 شانه، تراکم 3000 است. هرچقدر تعداد تراکم فرش بیشتر باشد میتواند از ضخامت، استحکام و سفتی بیشتری برخوردار باشد.
| پیشنهاد مطالعه: اگر میخواهید دقیقتر با مفهوم شانه فرش و تفاوت آن با تراکم آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم فرصت مطالعه مقاله بررسی شانه فرش را از دست ندهید. |
مهمترین مزایای انتخاب بهترین تراکم فرش
همانطور که گفته شد هر کدام از فرشها با تعداد شانههای مشخص میتوانند از تعداد تراکمهای مختلفی برخوردار باشند. انتخاب یک فرش با تعداد تراکمهای مناسب میتواند مزیتهای متعددی داشته باشد که مهمترین آنها شامل موارد زیر هستند:
- تراکم فرش میتواند ارتباط مستقیمی با میزان نرمی و لطافت آن داشته باشد و هرچقدر تعداد تراکم بالاتر باشد فرش سفتتر است در حالی که تعداد تراکم پایینتر باعث نرمی فرش میشود.
- هرچقدر تعداد تراکم فرش بالاتر باشد، جزئیات طرح و نقش فرش بهتر و واضحتر نمایان خواهد شد و فرش از زیبایی بیشتری برخوردار خواهد بود.
- فرشهایی که تراکم بالاتری دارند در ابتدا دیرتر کثیف میشوند اما تمیز کردن آنها میتواند سختتر باشد در حالی که فرشهای کم تراکمتر را میتوان به راحتی با جاروبرقی تمیز کرد.
- فرشهایی که از تراکم بیشتری برخوردارند وزن بیشتری داشته و حملونقل آنها خصوصاً در فرشهای بزرگ سختتر خواهد بود.
- تعداد تراکم ارتباط مستقیمی با ماندگاری و دوام فرش دارد، هرچقدر تعداد تراکم بیشتر باشد ماندگاری و استحکام آن نیز بیشتر بوده و منجر به افزایش طول عمر فرش میشود.
- شستشو و نظافت فرشهای پرتراکم به دلیل افزایش وزن در زمان خیس شدن، نفوذ آلودگی به داخل الیاف و … میتواند سختتر باشد و باید توسط شرکتهای قالی شویی شسته شوند در حالی که شستن فرش کم تراکم راحتتر است.
تعداد بالای تراکم میتواند منجر به افزایش قیمت فرش نیز شود و هر چه فرشها از تعداد شانه و تراکم بالاتری برخوردار باشند میتوانند قیمت بیشتری نیز داشته باشند.

نحوه تشخیص تعداد تراکم فرش
بسیاری از افراد تصور میکنند که تشخیص شانه و تراکم فرش کاری پیچیده و تخصصی است در حالی که بسیار ساده بوده و نیازی به ابزار و مهارت خاصی ندارد. برای تشخیص تعداد تراکم فرش فقط کافی است که 10 سانتیمتر از طول فرش را مشخص کرده و تعداد گرههای موجود در این 10 سانتیمتر شمارش شوند. بعد از اتمام شمارش گرهها باید عدد به دست آمده را در 10 ضرب کرد تا تعداد واقعی گرهها در یک متر مشخص شود. به عنوان نمونه زمانی که تعداد گرهها در 10 سانتیمتر از طول فرش برابر با 210 باشد نشان میدهد که این فرش دارای تراکم 2100 میباشد.
تفاوت شانه و تراکم فرش
همانطور که گفته شد شانه و تراکم فرش در حقیقت یک مفهوم واحد هستند و به تعداد گرههایی از فرش گفته میشوند که در یک متر از فرش قرار دارند. تفاوت اصلی این دو مفهوم در جهت شمارش تعداد گرهها است. تراکم فرش تعداد گرههای موجود در طول یک متر از طول فرش بوده در حالی که برای بررسی شانه فرش باید تعداد گرههای موجود در طول 1 متر از عرض فرش شمارش شود.
| پیشنهاد مطالعه: اگر به یک راهنما نیاز دارید تا بتوانید با توجه به بودجهتان، بهترین فرش ممکن را بخرید، میتوانید از مطالب لینک مقابل استفاده کنید: راهنمای خرید فرش ماشینی . |
حداقل و حداکثر تراکم فرشها
فرشها از نظر نحوه بافت به دو دسته اصلی دستباف و ماشینی تقسیم میشوند و هر کدام از آنها میتوانند ویژگی ها و قابلیتهای منحصربهفردی داشته باشند. تعداد تراکم فرش میتواند ارتباط مستقیمی با تعداد شانههای آن داشته باشد و هرچقدر که تعداد شانه فرش بیشتر باشد به همان اندازه تراکم بالاتری نیز خواهد داشت. امروزه فرشها در انواع شانهها از 440 تا 1500 شانه تولید میشوند و تراکم آنها نیز میتواند بسیار متنوع باشد و از 1000 تا 4500 متغیر خواهد بود. در کل نمیتوان حداقل و حداکثر تراکم فرشها را به صورت دقیق مشخص کرد چرا که افراد میتوانند فرشهای موردنظر خودشان را با تعداد تراکمهای سفارشی تولید کنند.

نحوه انتخاب بهترین تراکم فرش
تراکم فرش همچون شانه میتواند تأثیر بسیار زیادی در میزان زیبایی و جذابیت، نرمی و لطافت، ماندگاری و دوام، قیمت و … داشته باشد به همین دلیل انتخاب تعداد تراکم مناسب میتواند اهمیت بالایی داشته باشد. از جمله مهمترین نکات برای خرید یک فرش با تعداد تراکم مناسب میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
محل استفاده از فرش
فرشهای پرتراکم به دلیل سفتی بالا نمیتوانند برای افراد سالخورده و کودکان مناسب باشند به همین دلیل خانوادههایی که کودک و افراد مسن داشته باشند بهتر است که از فرشهای با تراکم پایین استفاده کنند.
| پیشنهاد: یکی از مشکلات همیشگی کاربران این است که پس از مدتها جستجو، قالیشویی معتبر خود را پیدا میکنند اما به دلیل دور بودن از شعبه آن، امکان سرویسدهی به آنها وجود ندارد. قالیشویی بانو برای حل این مشکل، تلاش کرده است تا در با راهاندازی شعب مختلف در موقعیتهای متفاوت جغرافیایی، به مشتریان خود سرویس ارائه دهد. اگر به دنبال قالیشویی شمال تهران هستید، بانو میتواند بهترین انتخاب شما باشد. |
سایز و ابعاد فرش
هرچه میزان تراکم فرش بیشتر باشد، وزن بالاتری خواهد داشت به همین دلیل فرشهای بزرگ با تراکم بالا بسیار سنگین بوده و جابجایی آنها کار سختی است. خرید فرشهای پرتراکم برای افرادی که به صورت دائم جابجا میشوند توصیه نمیشود.
جنس الیاف فرش
هر کدام از فرشها از متریال های مختلفی همچون نخ، ابریشم، پلی استر و … بافته میشوند. هر کدام از این متریال ها میتوانند در تعداد تراکم مشابه ویژگیهای متفاوتی داشته باشند.
طرح و نقشه فرش
تعداد تراکم میتواند نقش پررنگی در وضوح، کیفیت و زیبایی طرح و نقشه فرش داشته باشد. هرچقدر تعداد شانه و تراکم فرش بیشتر باشد، از زیبایی، جذابیت و وضوح بالاتری برخوردار خواهد بود. شانه و تراکم بیشتر در انواع فرش دستباف اهمیت دارد اما امروزه فرشهای ماشینی نیز در تعداد شانه و تراکمهای متعددی تولید و عرضه میشوند و طرح و نقشه آنها نیز تحت تأثیر این مفاهیم قرار گرفته است.
جمعبندی نهایی
تراکم فرش در حقیقت به تعداد گرههایی گفته میشود که در طول یک متر از فرشها وجود دارند و ارتباط مستقیمی با تعداد شانه دارند. هرچقدر تعداد تراکم فرش بیشتر باشد، ظرافت، ضخامت، استحکام و زیبایی بیشتری خواهد داشت و قیمت آن نیز بالاتر خواهد بود.