مقایسه فرش دستباف و ماشینی

فرش دستباف و ماشینی

فرش‌ها از اصلی‌ترین رکن‌های دکوراسیون داخلی منازل به شمار می‌روند و جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ایرانیان نیز دارند. فرش‌ها از تنوع بالایی از نظر رنگ، طرح، جنس الیاف، اندازه و ابعاد و … دارند و یکی از مهم‌ترین فاکتورهای دسته‌بندی آن‌ها نحوه بافت فرش است و بر این اساس به دو دسته اصلی فرش‌های ماشینی و دستباف تقسیم می‌شوند و هر کدام از آن‌ها نیز می‌توانند زیرمجموعه‌های متفاوتی داشته باشند. فرش‌های ماشینی و دستباف اگرچه می‌توانند شباهت‌های بسیار زیادی داشته باشند اما تفاوت‌های ویژه‌ای نیز دارند که این تفاوت‌ها می‌توانند در زیبایی، جذابیت، لطافت و نرمی، قیمت و … مؤثر باشند. در ادامه مطلب به مقایسه فرش دستباف و ماشینی پرداخته خواهد شد و تفاوت‌های آن‌ها بررسی خواهند شد.

فرش ماشینی یا دستباف

به صورت کلی هر کدام از انواع فرش‌های ماشینی و دستباف می‌توانند از ویژگی‌ها، قابلیت‌ها، مزایا و معایب منحصربه‌فردی برخوردارند و نمی‌توان به صورت قطعی یکی را بر دیگری ترجیح داد. انتخاب فرش می‌تواند به عوامل مختلفی همچون سلیقه شخصی افراد، میزان بودجه، نوع دکوراسیون منزل، نحوه نورپردازی محیط، میزان رفت‌وآمد و نشست‌وبرخاست بر روی فرش، وجود کودکان و حیوانات خانگی در خانه، شرایط محیطی و آب و هوایی، حساسیت افراد به الیاف فرش، پرزدهی و رنگ دهی فرش و … بستگی داشته باشد. با مقایسه فرش دستباف و ماشینی و بررسی تفاوت‌های آن‌ها می‌توان در نهایت بهترین انتخاب ممکن را داشت.

تفاوت‌های فرش دستباف و ماشینی

فرش‌های ماشینی و دستباف را می‌توان بر اساس پارامترهای مختلفی باهم مقایسه کرد چرا که این فرش‌ها در کنار شباهت‌های متعددی که دارند می‌توانند تفاوت‌های فاحش و قابل توجهی نیز داشته باشند. از مهم‌ترین تفاوت‌های این فرش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

فرش دستباف و ماشینی

نحوه بافت گره‌ها و قرارگیری آن‌ها

فرش‌های دستباف به واسطه نحوه بافت متفاوتی که دارند از گره‌هایی ناهموار برخوردارند و یکنواخت نیستند چرا که الیاف به کار رفته در تولید آن‌ها می‌تواند ضخامت‌های متفاوتی داشته باشد و یا بافنده در شرایط مختلفی گره‌ها را بافته باشد. در فرش‌های ماشینی تمامی گره‌ها کاملاً یکنواخت و همواره هستند چرا که توسط دستگاه‌ها و تجهیزات مدرن و پیشرفته بافته می‌شوند. برای بافت فرش‌های ماشینی مدت زمان کوتاهی نیاز است به گونه‌ای که می‌توان در چند ساعت یک فرش باکیفیت و زیبا بافت اما نحوه بافت فرش دستباف به گونه‌ای است که حتی ممکن است برای بافت یک فرش نیاز به بیش از یک سال زمان باشد.

قیمت فرش ماشینی و دستبافت

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های فرش ماشینی و فرش دستباف قیمت آن‌ها است و از آنجایی که برای فرش‌های دستباف مدت زمان زیادی نیاز هست و بافنده‌ها باید انرژی زیادی صرف کنند می‌توانند چند برابر فرش‌های ماشینی قیمت‌گذاری شوند. در حقیقت تنوع رنگی بالای فرش دستباف، کیفیت و دوام بالاتر، زیبایی و جذابیت بیشتر، نرمی و لطافت بیشتر، استفاده از الیاف و رنگ‌های طبیعی در بافت فرش و … می‌توانند باعث شوند که فرش‌های دستباف قیمت‌های بسیار بیشتری داشته باشند.

طرح و نقش رویه فرش

از نظر طرح و نقش نیز فرش‌های ماشینی و دستباف می‌توانند کاملاً متفاوت باشند به گونه‌ای که در فرش‌های دستباف ممکن است که طرح و نقش‌های یکسان و یکپارچه‌ای وجود نداشته باشد و اندازه و تقارن آن‌ها متفاوت باشد. در اصل یکسان نبودن ضخامت الیاف، ضخامت متفاوت تاروپودهای دار قالی، گره بافی بافنده‌ها و … می‌توانند عامل اصلی نامتقارن بودن طرح و نقش فرش‌های دستباف باشند. فرش‌های ماشینی همواره از طرح و نقش‌های یکسان، متقارن و یکپارچه‌ای برخوردارند به گونه‌ای که افراد مبتدی و ناشی نیز به راحتی قادر به تشخیص آن هستند

نوع الیاف به کار رفته در بافت فرش

امروزه انواع مختلفی از الیاف‌ها در بافت فرش‌های ماشینی و دستباف استفاده می‌شوند که هر کدام می‌توانند کیفیت، ویژگی، قیمت و شرایط متفاوتی داشته باشند. معمولاً در بافت فرش‌های دستباف از انواع الیاف‌های طبیعی مانند پشم، نخ، ابریشم و … استفاده می‌شوند در حالی که در بافت فرش‌های ماشینی از الیاف‌های مختلفی همچون پلی استر، آکریلیک، الیاف‌های مصنوعی و … استفاده می‌شود. نوع الیاف به کار رفته در بافت فرش می‌توان در نهایت در زیبایی، رنگ دهی، ماندگاری، قیمت و کیفیت فرش تأثیر داشته باشند.

ثبات رنگ فرش

یکی از بزرگ‌ترین معضلات و چالش‌هایی که در فرش‌های دستباف وجود دارد ثبات رنگ آن‌ها است چرا که این فرش‌ها با الیاف و رنگ‌های طبیعی بافته می‌شوند و ممکن است در زمان شستشوی فرش دچار تغییر و ترکیب رنگ شوند. فرش‌های ماشینی که از موادی همچون پلی استر و الیاف‌های مصنوعی تولید می‌شوند چنین مشکلی ندارند و از ثبات رنگی بهتری برخوردارند.

تنوع رنگی

یکی از مهم‌ترین فاکتورهای زیبایی فرش‌ها میزان تنوع رنگی آن است. در حقیقت در بافت فرش‌های ماشینی کمتر از ۲۰ رنگ استفاده می‌شود و به همین دلیل نمی‌توان طرح و نقش‌هایی با جزئیات بالا در این فرش‌ها پیاده کرد در حالی که در فرش‌های دستباف می‌تواند حداقل از ۳۰ رنگ مختلف استفاده کرد و تعداد رنگ‌های استفاده شده گاها به بیشتری از ۱۰۰ رنگ نیز می‌رسد. این تنوع رنگی بالا در فرش‌های دستباف می‌تواند علاوه بر زیبایی و جذابیت بالا باعث افزایش قیمت آن نیز شود و در نهایت امکان پیاده سازی هر نوع طرح و نقشی در این فرش‌ها وجود دارد.

دوام و ماندگاری فرش

با توجه به تمامی مطالبی که گفته شد به راحتی می‌توان متوجه شده که دوام و ماندگاری کدام فرش بیشتر است. درصورتی که به درستی از فرش‌ها نگهداری شود فرش‌های دستباف می‌توانند برای ده‌ها سال استفاده شوند در حالی که فرش‌های ماشینی از طول عمر کمتری برخوردارند. همچون به مرور زمان و با استفاده بیشتر از فرش‌های ماشینی، زیبایی و جذابیت آن‌ها کمتر می‌شود در حالی که با گذشت زمان میزان زیبایی فرش‌های دستباف افزایش پیدا می‌کند.

لطافت و نرمی فرش

از دیگر فاکتورهایی که نشان دهنده تفاوت‌های فرش‌های ماشینی و دستباف هستند می‌توان به میزان نرمی و لطافت آن‌ها اشاره کرد. با توجه به آنکه از الیاف مختلفی همچون پشم، ابریشم و نخ طبیعی در بافت فرش‌های دستباف استفاده می‌شود و میزان ارتفاع نخ آن نیز بیشتر است، این فرش‌ها از نرمی و لطافت بیشتری برخوردارند. همچنین فرش‌های دستباف در اثر گذشت زمان نرمی و لطافت خود را از دست نداده و آن را حفظ می‌کند در حالی که مرور زمان باعث کم شدن نرمی و لطافت فرش‌های ماشینی خواهد شد.

لبه و کناره‌های فرش

کناره‌ فرش‌های دستباف در حقیقت رشته‌های پود هستند که در لبه بیرونی آن پیچیده شده و همدیگر را نگه می‌دارند و این پودها می‌توانند عامل مهمی در تشخیص ماشینی و دستباف بودن فرش باشند چرا که بافندگان مختلف می‌توانند از روش‌ها و سبک‌های متفاوتی برای پایان دادن کناره‌های فرش خود استفاده کنند. در اصل در فرش دستباف، لبه‌ها با دست کوک خورده و دارای ناهمواری و ناهماهنگی می‌باشند در حالی که در فرش‌های ماشینی از دستگاه‌های دوره دوزی برای کناره استفاده می‌شود و کناره این فرش‌ها از نظر و هماهنگی بیشتری برخوردارند.

ابعاد و اندازه‌های فرش

یکی دیگر از مهم‌ترین فاکتورهای مقایسه فرش‌های ماشینی و دستباف ابعاد و اندازه فرش‌ها است. از آنجایی که فرش‌های ماشینی توسط تجهیزات و دستگاه‌های اتوماتیک و مدرن ساخته می‌شود همیشه ابعاد و اندازه‌های دقیقی دارند در حالی که ابعاد و اندازه‌های فرش دستباف ممکن است متغیر باشد. همچنین فرش‌های ماشینی تنوع بیشتری از نظر ابعاد دارند و می‌توان آن‌ها در هر اندازه و با هر هندسه‌ای تولید کرد. در کنار موارد گفته شده فرش‌های ماشینی و دستباف می‌توانند از نظر گرما و سرما، زیبایی و جذابیت، وزن، تراکم و … نیز متفاوت باشند. در مقاله‌ای دیگر از وبسایت قالیشویی بانو به بررسی خدمات قالیشویی شمال تهران و مزایای استفاده از این خدمات پرداخته شده که می‌تواند اطلاعات مفیدی به خواننده ارائه کند.

جمع‌بندی نهایی

فرش‌ها به صورت کلی به دو شیوه ماشینی و دستباف ساخته می‌شوند و هر کدام می‌توانند ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را داشته باشند. این دو نوع فرش را می‌توان بر اساس فاکتورهای مختلفی همچون ماندگاری و طول عمر، نوع الیاف به کار رفته در بافت، نحوه بافت، ابعاد و اندازه، تنوع در رنگ، ثبات رنگ، طرح و نقشه، قیمت و … باهم مقایسه کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *